Reforma celna UE – co warto o niej wiedzieć?

26 marca 2026r. Parlament Europejski oraz państwa członkowskie UE zgodziły się na przeprowadzenie najbardziej ambitnej reformy celnej UE.

Uzgodnienie jest odpowiedzią na wyzwania dzisiejszego świata i konieczność przygotowania na nie służb celnych. Propozycję Reformy przedstawiła Komisja Europejska w maju 2023r.

Po osiągnięciu porozumienia Maroš Šefčovič – komisarz UE do spraw handlu i bezpieczeństwa gospodarczego oraz stosunków międzyinstytucjonalnych i przejrzystości powiedział:

„Dzisiejsze porozumienie stanowi kluczowy moment, otwierając nowy rozdział dla naszej unii celnej. Wdychając nowe życie w historyczną politykę, reforma ta jest krokiem transformacyjnym w kierunku bardziej jednolitego i nowoczesnego systemu celnego w UE, w którym unia celna UE działa jako jedność. Tworząc centralną platformę zarządzania danymi i umożliwiając większą koordynację między państwami członkowskimi, wyposażamy organy celne w narzędzia i zarządzanie niezbędne do ochrony naszego jednolitego rynku, zwiększenia konkurencyjności Europy i wzmocnienia naszego bezpieczeństwa gospodarczego. Rozpoczynając tę zmianę, przedsiębiorstwa i konsumenci mogą korzystać z usprawnionych procedur i skutecznej ochrony przed niebezpiecznymi produktami oraz z nierównych warunków działania. Cła będą bardziej niż kiedykolwiek pierwszą linią naszego dobrobytu i naszego bezpieczeństwa na jednej granicy naszego jednolitego rynku.”

Głównymi jej założeniami są trzy kierunki działań:

1. Inne, bardziej współczesne podejście do e- commerce, wprowadzające nowy obszar odpowiedzialności i zniesienie zwolnień z cła.

Od 1 lipca będzie obowiązywało cło tymczasowe w wysokości 3 EUR dla przesyłek o niskiej wartości (zniesienie progu zwolnienia z cła w wysokości 150 EUR), a najpóźniej do listopada zostanie wprowadzona opłata manipulacyjna rekompensująca rosnące koszty organów celnych. W przyszłości platformy internetowe będą ponosić większą odpowiedzialność i jako „importerzy sprzedaży na odległość” staną się odpowiedzialni za zobowiązania finansowe (cła i inne opłaty) oraz zapewnianie zgodności z przepisami i normami UE.

2. Inteligentniejsze zarządzanie ryzykiem i kontrolami celnymi.

25 marca Rada i Parlament Europejski wybrały Lille na siedzibę przyszłego unijnego urzędu do spraw celnych (EUCA). Jego zadaniem będzie koordynacja i wspieranie prac krajowych organów celnych w całej Unii w jednolity sposób. EUCA jako kluczowy element reformy będzie zarządzał centrum danych celnych UE. Centrum danych celnych UE będzie miejscem gromadzenia danych, zarządzania ryzykiem, podstawą uproszczeń dla zaufanych firm i narzędziem do skuteczniejszej ochrony rynku wewnętrznego.

3. Wzmocnienie partnerstwa z przedsiębiorcami

Planowana jest fundamentalna zmiana w podejściu do relacji administracja– biznes: z relacji kontrolnej na partnerską, opartą na zaufaniu, danych i współodpowiedzialności. Przedsiębiorca stanie się pierwszej linii odpowiedzialny za prawidłowość danych celnych i pozacelnych, a administracja celna w mniejszym stopniu organem kontrolującym każdą przesyłkę,a w większym nadzorującą systemy i procesy stosowane przez firmę.

Nowy model będzie oparty na danych, a nie na dokumentach. Dane będą składane tylko raz, co uprości procesy celne.

Najbardziej zaufani Przedsiębiorcy, gotowi na pełną transparentność będą mogli otrzymać status: Trust & Check. W ramach tego statusu przedsiębiorca będzie przekazywał dane w czasie zbliżonym do rzeczywistego, administracja zrezygnuje z rutynowych kontroli, a firma będzie mogła korzystać z minimalnej ingerencji organów celnych, odroczonego rozliczania długu celnego i innych uproszczeń.

Etapy realizacji w czasie:

2026- Urząd Celny UE w Lille, cło w wysokości 3 EUR dla przesyłek o niskiej wartości, opłata manipulacyjna z przeznaczeniem dla organów celnych;

2028- Centrum danych celnych UE dla e- commerce

2031- Centrum danych celnych UE dla wszystkich, ale korzystanie dobrowolne

2034- Centrum danych dla wszystkich jako jedyny obowiązkowy unijny punkt wejścia.

Jak się przygotować?

Punktem wyjścia jest zrozumienie zmian w sposobie podejścia organów celnych, które zakłada reforma UKC.

UKC przechodzi od kontroli każdej transakcji do kontroli systemu i procesu przedsiębiorcy, odpowiedzialność za prawidłowość danych (celnych i pozacelnych) w większym stopniu obciąża firmę.

Każdy przedsiębiorca powinien przeprowadzić audyt procesów celnych w swojej firmie. Uporządkować dane, procedury, przyjrzeć się systemom informatycznym. Świadomie wybrać model współpracy z administracją i przygotować się na nowe obowiązki zanim staną się obligatoryjne.

Wzmocnić kompetencje wewnętrzne lub współpracę z ekspertami w tym obszarze.

Reforma UKC zwiększa znaczenie: klasyfikacji taryfowej, ustalania wartości celnej, reguł pochodzenia, zgodności z regulacjami bezpieczeństwa produktów, CBAM, sankcje, etc.

Jeżeli jesteś importerem lub eksportem możesz skorzystać z pomocy naszej Agencji Celnej oraz doradztwa w tym zakresie.